Koken met zonIn Afrika koken vrouwen van het platteland vooral met houtskool en hout In stedelijk milieu gebruikt men vooral gas of houtskool. Het aanhalen is zwaar werk voor vrouwen en kinderen en kost veel tijd.
Het koken zelf gebeurt vaak binnenshuis; de rook van het houtvuur in huis is ongezond voor de vrouwen en de kleine kinderen die thuis wonen.
Koken met zon kan het gebruik van hout en gas doen afnemen en de werkbelasting van vrouwen lichter maken.
Koken met zon en dus met gratis energie, kan daarom een belangrijk alternatief zijn voor het traditioneel koken met gas, hout of houtskool.
"Solar Cooking" heeft heel wat voordelen:
In Derde Wereldlanden is koken op hout een belangrijke oorzaak van ontbossing en woestijnvorming.
Koken met zon is gezonder: vrouwen en kleine kinderen ademen geen rook in en lopen minder brandwonden op.
Kinderen en vooral meisjes kunnen nu wel naar school want hout bijeen sprokkelen of houtskool gaan zoeken, hoeft niet meer. Er is dus minder schoolverzuim en analfabetisme.
Koken met zon is goedkoper. In de arme wijken van Dakar verdient een gezin gemiddeld 2 EUR per dag. De helft daarvan gaat naar het aankopen van hout, houtskool of gas om te kunnen koken.
Koken met zon betekent een winsituatie voor natuur en klimaat: je beschermt de biodiversiteit en je produceert minder CO2.
Solar cooking is dus op alle gebied een winsituatie voor de mensen: het is betaalbaar, kinderen kunnen terug naar school en het is beter voor de gezondheid en het leefmilieu.
Het betekent ook een winsituatie voor de economie: de productie en verkoop van zonneoventjes creëert nieuwe jobs.
Hoe kan je koken met zon? Enkele systemenis een relatief goedkoop systeem (1 set kost 6 EUR), waarbij gekookt wordt met zonnewarmte. Het basismateriaal bestaat uit karton met een laag aluminiumfolie die zonlicht reflecteert op de kookpot. Er wordt gekookt in een zwarte kookpot die de zonnewarmte opvangt. De pot zelf zit in een speciale plastic zak die als een serre de warmte van de kookpot vasthoudt. Traditionele maaltijden zijn op enkele uren klaar.
De parabolische zonneoven is een zonnecollector die de zonnestralen opvangt en reflecteert naar een centraal punt. Meestal is dat een zwarte kookpot. De straling veroorzaakt in het brandpunt een hitte die vele malen hoger is dan zonlicht. Deze hittebron kan op korte tijd water doen koken.
Met onze partners ontwikkelen we momenteel de Sunoven, een paraboolkoker met een diameter van 100 cm. Een aantal originele concepten zorgen voor een hogere efficiëntie. De Sunoven wordt ontwikkeld in functie van de noden en behoeften van ontwikkelingslanden. De oven laat toe te koken voor een groot gezin , het systeem is stevig en toch niet te zwaar (minder dan 10 kg). Door het samenbundelen van zonnestralen ontwikkelt de Sunoven centraal (in de kuip) een temperatuur van meer dan 300°C en het kan 3 liter/kg laten koken op 45 minuten in een mat zwarte pot.
De Sunoven, de Solar Cookit en de Parabolische zonneoven zullen nog dit jaar verder worden uitgetest in Senegal.
SolSuffit en 1night4dakarSol Suffit is een klimaatproject dat een aantal vrijwilligers van Natuurpunt zijn opgestart en waarbij een methodiek wordt ontwikkeld om het koken met zonne-energie op relatief grote schaal ingang te doen vinden in Afrika. Info: www.solarcooking.be
Sol Suffit startte dit project in enkele dorpen in het noorden van Senegal, rond het nationaal park van de Djoudj.
Om het initiatief ook in en rond Dakar ingang te doen vinden, gaan Sol Suffit en 1night4dakar samenwerken.
1night4dakar werkt dus vanaf 2010 in Senegal vooral aan de realisatie van een klimaatproject en doet dat samen met Sol Suffit.
In een eerste fase werd gestart met kookdemonstraties. Traditionele gerechten werden met succes klaargemaakt en met smaak gegeten. Het is de bedoeling om families die starten met de Cookits, het systeem aan te bieden aan een kleine kennismakingsprijs.
In een tweede fase werd een werkplaats opgestart in Pikine. 1night4dakar start met een productie-eenheid voor Solar Cookits en leidt mensen op om de oventjes zelf te produceren en te verkopen in de stad. Om dat goed te doen, wordt een businessplan uitgewerkt. Wanneer de productie-eenheid goed draait , wordt het beheer ervan volledig overgedragen.
In een derde fase werden op andere locaties in en rond Dakar (Malika, Pikine, Gorée,...) demonstraties georganiseerd en verantwoordelijken van vrouwengroeperingen opgeleid om solar cooking te introduceren in hun leefgemeenschap.
Op het Gorée Diaspora Festival, ( Gorée 3 tot 7 november 2010 ), orgniseerden Sol Suffit en 1night4dakar samen met de vrouwengroeperingen gedurende 4 dagen demonstraties en kooksessies , en waren er contacten met verschillende mensen uit de politieke wereld in Dakar om koken met zon in Senegal actief te promoten.
Sindsdien wordt solar cooking steeds meer gedemonstreerd bij vrouwenorganisaties die zelf zijn gestart met de productie van cookits.
Eind 2011 verspreiden we op grote schaal in en rond Dakar de eerste zonne-ovens.
In een vierde fase zullen in de stad zonnewinkels komen om solar cooking en de verschillende ovens nog beter te kunnen promoten en verkopen.
Meer foto's zijn te bekijken in ons foto-album.